- NEFT (National Electronic Funds Transfer)
बँक दरम्यान पैसे ट्रान्सफर करण्याची एक प्रणाली.
कार्यदिवशी 24×7 उपलब्ध असते.
वेळ लागतो (Batch-wise process होते).
कोणतीही मिनिमम रक्कम मर्यादा नाही.
साधारणतः 2 ते 3 तासांमध्ये पैसे ट्रान्सफर होतात.
- RTGS (Real Time Gross Settlement)
मोठ्या रकमेचे रिअल टाइममध्ये ट्रान्सफर.
मिनिमम मर्यादा ₹2 लाख.
प्रत्येक व्यवहार स्वतंत्रपणे व रिअलटाइममध्ये होतो.
सुरक्षित आणि जलद सेवा.
- IMPS (Immediate Payment Service)
24×7 उपलब्ध.
त्वरित पैसे ट्रान्सफर.
मोबाईल नंबर + MMID / अकाउंट नंबर + IFSC वापरून व्यवहार.
छोटी रक्कम जलद ट्रान्सफर करण्यासाठी उपयुक्त.
- UPI (Unified Payments Interface)
मोबाईलवरून जलद व्यवहार.
UPI ID वापरून व्यवहार केला जातो (जसे की: yourname@okaxis).
24×7 उपलब्ध असते, अगदी सुट्टीच्या दिवशी सुद्धा.
अॅप्स: PhonePe, Google Pay, BHIM, Paytm इ.
QR कोड स्कॅन करूनही पेमेंट करता येते.
- Mobile Banking
बँकेच्या अधिकृत अॅप्सद्वारे खाते तपासणी, फंड ट्रान्सफर, बिल पेमेंट.
सुरक्षित व्यवहारासाठी MPIN वापरले जाते.
OTP द्वारे व्यवहारांची खात्री होते.
- Internet Banking
बँकेच्या वेबसाइटवरून लॉगिन करून बँकिंग सेवा वापरणे.
फंड ट्रान्सफर, अकाउंट स्टेटमेंट, बिल पेमेंट, ऑनलाइन शॉपिंग.
User ID आणि Password आवश्यक.
- AEPS (Aadhaar Enabled Payment System)
Aadhaar नंबर आणि बायोमेट्रिक वापरून व्यवहार.
बँकेशी लिंक असलेल्या Aadhaar खात्यावरून पैसे ट्रान्सफर, बॅलेन्स तपासणी इ.
ग्रामीण भागात उपयुक्त.
- Debit/Credit कार्ड व्यवहार
कार्ड स्वाइप करून किंवा ऑनलाइन वापरून पेमेंट.
CVV, OTP, PIN आवश्यक.
- E-Wallets (Mobile Wallets)
Paytm, PhonePe, Amazon Pay सारखे डिजिटल वॉलेट.
वॉलेटमध्ये पैसे टाकून त्याचा वापर शॉपिंग, बिल पेमेंटसाठी करता येतो.
वीजबिल, मोबाईल रिचार्ज, गॅस बिल, DTH, इत्यादींचे पेमेंट एकाच ठिकाणी करता येते.
NPCI द्वारे चालवले जाते.
- BHIM App (Bharat Interface for Money)
भारत सरकारचा अधिकृत UPI अॅप.
सोपा इंटरफेस, UPI ID द्वारे फंड ट्रान्सफर.
QR कोड व्दारे पेमेंटची सुविधा.
- Virtual Debit Card
ऑनलाइन व्यवहारासाठी सुरक्षित पर्याय.
इ-वॉलेट किंवा बँकेद्वारे मिळतो.
स्थायिक कार्ड नसून ऑनलाइन पेमेंटसाठी एकदाच वापरण्यायोग्य नंबर.
- OTP (One Time Password) Authentication
ऑनलाइन व्यवहार सुरक्षित करण्यासाठी वापरले जाते.
दर व्यवहारासाठी वेगळा OTP मोबाईलवर येतो.
कार्ड फसवणूक टाळण्यासाठी महत्त्वाचे.
- IFSC Code (Indian Financial System Code)
प्रत्येक बँक शाखेसाठी विशिष्ट कोड.
NEFT/RTGS व्यवहारात वापर आवश्यक.
उदा.: SBIN0001234
- MMID (Mobile Money Identifier)
IMPS व्यवहारासाठी आवश्यक असलेला 7-अंकी कोड.
बँकेने दिलेला खास कोड जो मोबाईल नंबरशी लिंक असतो.
- Transaction History / Mini Statement
ऑनलाइन किंवा मोबाईल बँकिंगद्वारे अकाउंटमधील सर्व व्यवहार तपासता येतात.
खर्चाचे नियोजन करण्यास उपयुक्त.
- Cheque Book Request, Stop Payment Request
इंटरनेट बँकिंगच्या माध्यमातून चेकबुक मागवता येते.
चेक हरवल्यास ऑनलाइनच ‘Stop Payment’ निवडता येते.
- Account Linking आणि Auto Debit
बँक खात्यातून नियमितपणे ठराविक रक्कम वजा होण्यासाठी Auto Debit सेट करता येतो.
ईएमआय, सबस्क्रिप्शनसाठी उपयुक्त.
- Secure Login & Logout Practice
कोणत्याही ऑनलाइन बँकिंग पोर्टलवर लॉगिन केल्यावर logout करणे आवश्यक.
पब्लिक Wi-Fi वापरताना ऑनलाइन बँकिंग करू नये.
- Cyber Security Awareness
लिंकवर क्लिक करून बँक डिटेल्स देणे टाळा.
बँक कधीच OTP, पासवर्ड विचारत नाही.
फिशिंग ईमेलपासून सावध राहा.